Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жалпы саны 484 бирдикти түзөт

18.10.16.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын  жалпы  саны 484 бирдикти түзөт. Алардын ичинен, республикалык маанидеги  2 шаар, облустук маанидеги 12 шаар, райондук маанидеги шаарлар 17 жана 453 айыл аймак.

    Жасалган анализдин негизинде,  2014-жылы жалпы 453 айыл өкмөтүнөн 70 айыл өкмөтү өзүн өзү камсыз кылган болуп эсептелет, б.а. дотациядагы айыл өкмөттөр 84% түзгөн (383 а/ө).

    2015-жылы 10 айыл өкмөтү дотациядан чыгып, 80 айыл өкмөтү өзүн өзү камсыз кылып жана каржылаган өкмөттөрү болуп эсептелип, б.а. дотациядагы айыл өкмөттөр 82% түзгөн (373 а/ө).

    Ал эми, 2016-жылы 73 айыл өкмөтү өзүн өзү камсыз кылып, калган 380  (83%) айыл өкмөтү дотацияда экендигин анализ көрсөттү.

 

    Республика боюнча 31шаар бар, анын ичинен 2 шаар – республикалык мааниде, 12 шаар – облустук мааниде жана 17 шаар – райондук маанидеги шаарлар, 29 шаар өзүн өзү каржылаган жана өзүн өзү камсыз кылган шаарлар, ал эми 2 шаар дотациядагы шаар болуп эсептелет, б.а. дотациядагы шаарлар 6% түзөт.

Кыргыз Республикасында жергиликтүү өз алдынча башкарууну өнүктүрүү жана финансылык борбордон ажыратуу реформаларын ишке ашыруу, мамлекеттик финансыны башкаруу системасын өркүндөтүү жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2010-жылдын 5-ноябрындагы № 10-VI токтому менен бекитилген Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн ишинин программасын ишке ашыруу максатында, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2016-жылдын 10-мартындагы №116 сандуу токтому менен “2016-2019-жылдардын мезгилине Кыргыз Республикасында бюджеттер аралык мамилелерди өнүктүрүү концепциясы” бекитилген. Жана ушул эле токтом менен аталган концепциянын ишке ашыруу боюнча иш-чаралар планы бекитилген.

Концепциянын максаты Кыргыз Республикасынын айыл аймактарынын жана шаарларынын географиялык жайгашуусуна жана аймакты өнүктүрүүнүн өзгөчөлүктөрүнө карабастан, жергиликтүү бюджеттерди финансылык ресурстар менен камсыздоо боюнча жагымдуу жана туруктуу шарттарды түзүү болуп саналат.

Бюджеттердин деңгээлдери боюнча жалпы мамлекеттик салыктарды негизделген бөлүштүрүү жана өркүндөтүлгөн трансферттик саясат жергиликтүү бюджеттердин киреше потенциалын жогорулатуу бөлүгүндө ушул Концепциянын артыкчылыгы болуп саналат.

Салыктын тигил же бул түрүн жергиликтүү бюджеттердин пайдасына бөлүүнүн негиздүүлүгүнө жүргүзүлгөн талдоонун маалыматтары жергиликтүү бюджеттердин курамында киреше салыктарынын түзүмү боюнча чечимдерди кабыл алуунун негизи болот. "Бир салык-бир бюджет" принцибин негиз катары кабыл алып, жергиликтүү бюджеттердин пайдасына 100%га чейин киреше салыгын бөлүштүрүүнүн үлүшүн этабы менен көбөйтүүнүн мүмкүндүгүн кароо жана бул сатуудан жана кызмат көрсөтүүлөрдөн түшкөн салыктардын күтүлгөн туруксуз келип түшүүлөрдүн, ошондой эле аны колдонуунун деңгээлинин төмөндөшүнүн шарттарында маанилүү. Жергиликтүү бюджеттердин топтору боюнча тең бөлүштүрүлгөн киреше салыгын бөлүштүрүүнүн үлүшүн жогорулатуу жергиликтүү бюджеттердин киреше потенциалынын өсүшү бөлүгүндө, ошондой эле жергиликтүү бюджеттердин тобокелдигинин алдын алуу жана кирешелеринин көлөмүнүн төмөндөө бөлүгүндө позитивдүү ролду ойнойт. Жергиликтүү бюджеттердин киреше потенциалын жогорулатуу, ошондой эле пайдалуу казылма кендерди кыйла натыйжалуу пайдалануу максатында жергиликтүү бюджеттин пайдасына жер казынасына (роялти) салыкты бөлүүнүн үлүшү 100%га чейин көбөйөт.

Бюджеттик теңөөнүн жаңыртылган системасы жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына бюджеттик камсыздуулукту жабууга кошумча каражаттарды берүүгө тийиш. Дотациялардын бар экендигине карабастан жергиликтүү өз алдынча башкаруунун бардык органдарында өнүктүрүү бюджеттеринин болушу күтүлөт.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын сарптоо милдеттенмелеринин көлөмдөрүн көбөйтүүгө таасир берген Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары кабыл алынган учурда жогору турган деңгээлден төмөн турган деңгээлге берилүүчү каражаттарды берүүнүн тартибин өзгөртүү бөлүгүндө колдонуудагы бюджеттик мыйзамдарга өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилет. Жетиштүү айыл аймактары үчүн жогоруда аталган трансферттин көлөмдөрүн жыл сайын этабы менен азайтуунун тартиби белгиленет, бул алардын дотациялык статуска киришинин тобокелчиликтерин олуттуу азайтат.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын киреше потенциалын жогорулатуу максатында Бюджеттик системалардын деңгээлдери боюнча салыктык жана салыктык эмес кирешелерди иш жүзүндө бөлүштүрүү боюнча аналитикалык жазууларды иштеп чыгуу, Жергиликтүү бюджеттин киреше бөлүгүн болжолдоо үчүн экономикалык жана статистикалык көрсөткүчтөрдү талдоо жана мониторинг жүргүзүү,  Жергиликтүү бюджеттин киреше бөлүгүн болжолдоо үчүн экономикалык жана статистикалык көрсөткүчтөрдүн бирдиктүү автоматташтырылган базасын изилдөө жана киргизүү, Аракеттеги теңөө системасын талдоо жана мониторинг жүргүзүү жана жергиликтүү бюджеттердин бюджеттик камсыздуулугун теңдөөнүн жаңы ыкмаларын эл аралык тажрыйбаларды эске алуу менен сунуш иштеп чыгуу жана башка ушул сыяктуу иш-чаралар иштелип чыгарылган. Аталган иш-чаралардын аткарылышы финансы министрлиги, мамлекеттик салык кызматы жана башка тиешелүү мамлекеттик органдарга тапшырылган, жана аткаруу мөөнөтү көрсөтүлгөн.

Жогорудагы Концепцияны реализациялоо максатында, Агенттик тарабынан иш-планы иштелип чыгарылып, 2016-жылдын 22-апрелиндеги №01-24/61 буйругу менен бекитилген.

Учурда тиешелүү мамлекеттик органдар менен биргеликте иш-аракеттер жасалууда.

Жаңылыктар түрмөгүнө кайра баруу
Вверх