Этностор аралык мамилелер

Биринчи кезектеги иш-чаралар планына ылайык уюштуруу-укуктук негиздерин өнүктүрүү максатында Кыргыз Республикасынын «Жергиликтүү мамлекеттик администрация жөнүндө» мызамына жана Кыргыз Республикасынын «Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жөнүндө» мыйзамына райондук мамлекеттик администрацияларынын жана жергиликтүү ѳз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилеринин этностук мамилелерди жакшыртуу боюнча жоопкерчилигин жогорулатуу бөлүгүнө толуктоолор киргизилген.
Кыргыз Республикасында элдин биримдигин жана этностор аралык мамилелерди чыңдоо Концепциясы маданий мурастарды сактоого жана толеранттуулукка тарбиялоого бардык этностук коомчулуктарды бириктирүү жолу менен жалпы жарандык бирдейликти жана улуттук биримдикти камсыздоо максатында кабыл алынган. Концепция Кыргыз Республикасынын Президентинин 2013-жылы 10-апрелдеги № 74 Жарлыгы менен бекитилген. Концепцияны ишке ашыруу үчүн Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2013-жылдын 30-октябрында №430-б буйругу 2013-2017-жылдарга карата Биринчи кезектеги иш-чаралар планынын жана   Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2013-жылдын 8-майындагы №258 токтому  менен бекитилген Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери жана этностор аралык мамилелер боюнча мамлекеттик агенттиги жөнүндө Жобосунун негизинде көп этностуу коомчулуктарда этностор аралык мамилелерди башкаруу  күчөтүлдү, этностор аралык чыр чатактардын алдын алуу жана аларды болтурбоо түзүмү калыптанды. Бул түзүмдүн элементтери болуп:
- 33 адамдан турган республикалык коомдук-консультативдик этностор аралык кеңеш; 
- ѳлкѳнүн 23 көп этностуу район-шаарларындагы 23 коомдук консультативдик этностор аралык кеңеш;
- 23 көп этностуу район-шаарларындагы 23 этностук мамилелер боюнча коомдук кабылдамалар;
- чыр чатак чыгышы ыктымалдуу жерлер кирген интерактивдүү карта менен мониторинг жүргүзүүчү борбору.
Ошондой эле, өз ара аракеттенүү жана өлкөдөгү тынчтыкты куруу жана ынтымак маселелери боюнча КР ДИМК, КР ИИМ, КР УКМК сыяктуу мамлекеттик органдары менен иш алып баруу жолго коюлган.
Кыргыз Республикасында элдин биримдигин жана этностор аралык мамилелерди чыңдоо Концепциясы 2013-2017-жылдарга карата тынчтыкты курууга багытталган. 
    Концепциянын максаты - демократиялык баалуулуктардын негизинде коомду бириктирүү үчүн шарттарды түзүү, ошондой эле Кыргызстанды туруктуу өнүктүрүүнү камсыздай турган "Кыргыз жараны" жалпы жарандык бирдейликти калыптандыруу.

 

Агенттиктин 2019-жылы Кыргыз Республикасынын Президентинин     2019-жылды Региондорду өнүктүрүү жана өлкөнү санариптештирүү жылы деп жарыялаган Жарлыгынын алкагында  элдин биримдигин чыңдоо, Кыргыз жараны жалпы жарандык интеграцияны өнүктүрүү боюнча аткарган  иштери тууралуу маалымат

Жалпы жарандык интеграцияны өнүктүрүү, этностук коомчулукту жакындаштыруу, этностор аралык, диний чыр-чатактардын алдын алуу жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын кызматкерлеринин, Агенттиктин жер-жерлердеги коомдук кабылдамаларынын жооптуу катчыларынын, коомдук консультативдик кеңештердин мүчөлөрүнүн иштөө дараметтерин жогорулатуу максатында  2019-жылдын 11 айында 24 иш-чара уюштурулуп ѳткѳрүлгѳн, мындайча айтканда: 5-элдин биримдигин чыңдоого жана этностук коомчулукту жакындатууга багытталган иш-чара, 1-Курултай (ККА), 2 -кече, 4-конференция, 6-семинар-тренинг, 4-жолугушуулар, 2-этномаданий иш-чара.

Көп этностуу 18 райондордогу жана 5 шаарларындагы Агенттиктин этностор аралык мамилелер боюнча коомдук кабылдамаларынын жооптуу катчылары коомдук-консультативдик кеңештин мүчөлөрү, ИИМдин жана жергиликтүү бийлик органдарынын кызматкерлери менен биргеликте этностук өңүттөгү чыр-чатактарды жана диний радикализмдин алдын алуу боюнча 1011 түшүндүрүү иштерин жүргүзүшүп, жеригиликтүү жашоочулардан 242 кайрылууларды кабыл алышып, аларга тиешелүү чараларды көрүшкөн. 

Агенттиктин этностор аралык мамилелер боюнча коомдук кабылдамаларыннын  жоопту катчыларынын жүргүзгөн мониторингтин анализинин негизинде мамлекеттик жана муниципалдык органдарга этностор аралык чыр-чатактардын алдын-алууга багытталган  53 сунуш жиберилди.

  Коомдук кабылдамалардын жооптуу катчыларынын иштөө дараметтерин жогорулатуу үчүн Агенттик жарандарды саясий-укуктук жана социалдык-экономикалык жактан бирдиктүү «Кыргыз жараны» саясий коомчулукка интеграция болушуна көмөк көрсөтүү жолу менен  жарандык интеграцияны бекемдөө боюнча ар-кандай маданий иш-чараларды, конференцияларды, семинарларды жана тренингдерди өткөрүп турат.

Коомдук кабылдамалардын жооптуу катчыларынын жана коомдук консультативдик кеңештин мүчөлөрүнүн иштөө дараметтерин жогорулатуу максатында 2019-жылдын башынан бери 6 семинар өткөрүлдү.

        Агенттиктин Кыргызстан калкы Ассамблеясы менен биргеликте өткөргөн иш-чаралары

        2019-жылдын 12-февралында Бишкек шаарында Алишер Навои жана Захириддин Мухаммад Бабур аттуу чыгаан ойчул акындарга арналган поэзиялык-адабий кечесин Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери жана этностор аралык мамилелер боюнча мамлекеттик агенттиги "Өзбек улуттук маданий борбору" коомдук бирикмеси, Кыргызстан элинин Ассамблеясы жана Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзу менен биргеликте уюштуруп өткөрдү. 

Кече дипломатиялык корпустун, Өзбекстандан келген коноктордун, Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзунун, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери жана этностор аралык мамилелер боюнча мамлекеттик агенттигинин, Кыргыз Республикасынын маданият, маалымат жана туризм министрлигинин жана Кыргызстан элинин Ассамблеясынын курамына кирген этностук коомдук бирикмелердин өкүлдөрүнүн катышуусунда өткөрүлдү..

2019-жылдын 21-мартында Агенттик, Кыргызстан элинин Ассамблеясы менен биргеликте Достук Үйүнүн аянтында Улуттук тамак-аштардын, кол өнөрчүлүктүн көргөзмөсүн  этностук бирикмелердин катышуусунда Нооруз майрамына карата майрамдык концерт уюштурулду. Иш чарага Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратынын өкүлү С.К. Тажиматов, Агенттиктин директорунун орун басары Э.А.Тогонбаев, Кыргызстан элинин Ассамблеясынын курамына кирген коомдук этностук бирикмелердин өкүлдөрү жана төрайымынын м.а. З.Шидакова катышышты. 

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери жана этностор аралык мамилелер боюнча мамлекеттик агенттигинин колдоосу менен Кыргызстан элинин Ассамблеясынын түзүлгөндүгүнүн (КЭА) 25 жылдыгына карата КЭАнын Жалал-Абад, Ысык-Көл, Баткен, Ош  облустук бөлүмдөрү тарабынан уюштурулган "Кыргыз жараны" жарандык интеграцияны өнүктүрүү- элдин биримдигинин негизи" аттуу конференциялар 2019-жылдын 25-мартынан 29-мартына чейин  өткөрүлдү.  Конференциялар Агенттиктин  директору Б.У.Салиев жана    орун басарлары, Кыргыз Республикасынын  Жалал-Абад, Ысык-Көл, Баткен, Ош  облустарындагы ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнүн орун басарлары, Жалал-Абад, Каракол Баткен, Ош  шаарларынын вице-мэрлери,  ЖОЖдордун ректорлору, облустардын казылары жана аталган   облустук бөлүмдөрүнүн курамына кирген этностук топтордун өкүлдөрү болуп жалпы 1000 ден ашуун адамдардын катышуусунда болуп өттү.

2019-жылдын 3-майында Ала-Арча мамлекеттик резиденциясына Кыргызстан калкы Ассамблеясынын 25 жылдык мааракесине карата иш-чара өткөрүлдү. Бул иш чарага Кыргыз Республикасынын Президенти, Өзбекстан, Казахстан, Таджикстан республикаларынын өкүлдөрү катышты. Ошондой эле бул иш-чарага этностук топтордун лидерлери, этностук коомдук бирикмелердин жетекчилери, мамлекеттик органдардын өкүлдөрү чакырылган.

Өткөрүлгөн мааракеден кийин, Кыргызстан калкы Ассамблеясынын кезексиз IX-Курултайы болуп, Кыргызстан калкы Ассамблеясынын 2016-2019-жылдар аралыгында аткарган иштеринин отчету угулду, КЭАнын Жобосу талкууланып, сын-пикирлер, сунуштар киргизилди. КЭАнын жаңы Президиумунун 55 адамдан турган курамы бекитилип, КЭАнын төрагасы болуп академик А.Эркебаев шайланды.

2019-жылдын  31-август күнү Кыргыз Республикасынын Эгемендүүлүк күнүнө  карата   этностук коомчулукту жакындаштырууга багытталган  этностук коомдук бирикмелердин   майрамдык иш-чаралары  Кыргызстан калкы Ассамблеясы  жана  Кыргызстан  калкы Ассамблеясынын  Ош, Жалал-Абад, Баткен, Ысык-Көл облустук бөлүмдөрү тарабынан өткөрүлдү.

2019-жылдын 13-сентябрында  мамлекеттик ишмер Т.Усубалиевдин 100 жылдык мааркесин  Т.Сатылганов атындагы улуттук филармониянын чоң залында  Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери жана этностор аралык мамилелер боюнча мамлекеттик агенттиги (Агенттик) Кыргызстан калкы Ассамблеясы менен биргеликте  өткөрдү. Иш-чарада Т.Усубалиевдин замандаштары сөз сүйлөштү. Т.Усубалиевдин жаркын элесине арналган кыска метраждуу кинофильм жана исскусство чеберлеринин,  Кыргызстан калкы Ассамблеясынын курамына кирген этностук коомдук бирикмелердин концерттик программалары тартууланды. 

  Маараке Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратынын, Өкмөтүнүн Аппаратынын, министрлик, ведомстволордун, КР Улуттук Илимдер Академиясынын өкүлдөрүнүн, Т.Усубалиевдин кесиптештеринин, досторунун, ЖОЖдордун ректорлорунун, студенттердин, Агенттиктин жана Кыргызстан калкы Ассамблеясынын курамына кирген этностук коомдук бирикмелердин өкүлдөрүнүн катышуусунда өттү. Бул иш-чарага жалпы 1200 адам катышты.

Коомдук кабылдамалардын жооптуу катчыларынын  жиберген отчетторунун негизинде 2019-жылы Интерактивдүү картага өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилди.

 

Вверх